Wonen in Italië als Nederlander: de geldkant van emigreren

Wonen of een vakantiehuis: waar het om gaat

Een tweede woning in Italië en een nieuw leven in Italië lijken op elkaar, maar ze raken andere regels. Met een vakantiehuis blijf je Nederlands inwoner met een extra woning. Met wonen verplaats je je leven: je belastingwoonplaats, je zorg, je inkomen, je pensioenopbouw en vaak ook je Nederlandse woning komen in beweging. Daarom is het slim om vooraf te bepalen welk van de twee je plan echt is, ook als je vooral begint met een huis kopen.

Als Nederlander heb je het daarbij makkelijker dan niet-EU-burgers. Vrij verkeer van personen betekent dat je geen visum of verblijfsvergunning op grond van een aankoop nodig hebt en dat een koop zelf je geen verblijfsrecht geeft of nodig maakt. Je blijft wel verantwoordelijk voor een reeks praktische en financiële stappen. We lopen ze hieronder langs.

Geen visum, wel inschrijven: residenza en de gemeente

Als EU-burger mag je zonder formaliteiten tot drie maanden in Italië verblijven met een geldig identiteitsbewijs. Blijf je langer dan drie maanden, dan hoor je je volgens de Italiaanse regels in te schrijven in het bevolkingsregister van de gemeente waar je woont (de iscrizione anagrafica, leidend tot de residenza). De grondslag is het Italiaanse decreet 30/2007, dat het verblijfsrecht van EU-burgers regelt.

Voor iemand die in Italië niet werkt, vragen de regels in het algemeen om voldoende middelen van bestaan en een ziektekostenverzekering die de risico's in Italië dekt. Wie werkt, als werknemer of zelfstandige, zit in een andere positie. Voor de middelen wordt volgens Italiaanse bronnen gekeken naar een bedrag dat samenhangt met het jaarlijkse bedrag van de sociale uitkering (assegno sociale) en met het aantal gezinsleden; de aantoning kan in veel gevallen met een eigen verklaring. Gemeenten werken hier niet allemaal hetzelfde, dus vraag bij de anagrafe van jouw gemeente welke stukken ze willen zien.

Praktisch: schrijf je pas in als je er echt gaat wonen. De inschrijving heeft gevolgen, bijvoorbeeld voor je belastingpositie en voor de vraag hoe een bank je ziet. Gebruik die stap dus bewust en niet als administratieve formaliteit.

Wat Italiaanse banken van je inkomen vinden

Een Italiaanse bank leent niet op je plannen maar op je inkomen en je vaste lasten. Wat meetelt, hangt af van de bank en je situatie, maar de logica is bekend. Een vaste baan met een vast contract is overzichtelijker dan een wisselend inkomen. Inkomen in euro is eenvoudiger dan inkomen in een andere valuta. Pensioen, huur en andere inkomsten tellen mee voor zover ze aantoonbaar, stabiel en gedocumenteerd zijn. Lopende leningen en de leeftijd bij het einde van de looptijd drukken de ruimte.

Als je naar Italië verhuist maar je inkomen uit Nederland blijft komen, kijkt de bank naar hoe dat inkomen is opgebouwd en hoe zeker het is. Werk je voor een Nederlandse werkgever op afstand, of ben je zelfstandige met Nederlandse klanten, dan vraagt een bank meer onderbouwing dan bij een vaste Italiaanse baan. Hoeveel je kunt lenen, hangt ook af of je als niet-ingezeten of als inwoner wordt gezien; de grenzen verschillen per bank. Volgens onze eerdere gidsen kunnen niet-ingezeten kopers doorgaans op ongeveer 50 tot 60 procent financiering rekenen. Wat een inwoner krijgt, kan anders zijn en moet je per bank navragen.

Wie een eigen onderneming heeft of van inkomen uit meerdere landen leeft, moet extra voorbereiding verwachten. In ons overzicht van de documenten voor een Italiaanse hypotheek staat welke stukken een bank doorgaans wil zien.

Belastingwoonplaats: pas op voor de aanname

Het centrale begrip is niet waar je woont volgens de gemeente, maar waar je belastingwoonplaats ligt. Dat hangt in Italië af van waar je het grootste deel van het jaar verblijft, van je inschrijving in het bevolkingsregister en van waar je centrum van levensbelangen ligt. Een woning kopen maakt je daarom nog geen fiscaal inwoner. Verhuizen doet dat vaak wel. Wat dat betekent voor je inkomen, je vermogen en een eventuele vlaktaksregeling lees je in onze gids over de vlaktaks voor nieuwe inwoners. We herhalen dat hier niet.

Wat we wel benadrukken: Nederland en Italië hebben een belastingverdrag, dat bepaalt welk land over welk inkomen mag heffen. Hoe dat uitpakt voor loon, winst, pensioen, huur en vermogen is maatwerk. Wij zijn geen fiscalist. Vraag een adviseur die beide systemen kent, en doe dat voordat je je uitschrijft in Nederland, niet erna.

Zorg: hoe je verzekerd blijft

Zorg is een van de eerste dingen die je moet regelen. Wie in Nederland woont, heeft verplicht een basisverzekering. Wie emigreert, valt volgens de informatie van de Rijksoverheid daar meestal buiten, tenzij je in Nederland blijft werken of een Nederlands pensioen of uitkering hebt. In dat geval kun je via je Nederlandse zorgverzekeraar of de betreffende instantie soms een formulier (S1) krijgen waarmee Nederland de zorgkosten in Italië betaalt. De voorwaarden verschillen per situatie en per uitkering.

Wie in Italië gaat wonen en daar niet onder valt, kan zich na inschrijving doorgaans aansluiten bij het Italiaanse zorgstelsel (het Servizio Sanitario Nazionale), via de lokale gezondheidsdienst (ASL), soms tegen betaling. Reken daarvoor op een eigen route: vraag de ASL in je gemeente wat voor jou geldt. Zo lang je dat niet zeker weet, houd je een reis- of internationale verzekering aan, zodat je geen gat krijgt.

Je Nederlandse woning en administratie

Wat gebeurt er met je Nederlandse woning? Verkopen, verhuren of aanhouden heeft elk gevolgen. Verkoop je, dan kan de overwaarde de aankoop in Italië financieren, wat we in onze gids over overwaarde gebruiken voor een woning in Italië uitleggen. Houd je de woning aan of verhuur je hem, kijk dan naar de gevolgen voor je hypotheekrenteaftrek, voor de verhuurregels en voor je verzekeringen. Dat zijn vragen voor een Nederlandse hypotheekadviseur of fiscalist.

Daarnaast hoort er een lijstje bij: uitschrijven bij je gemeente en doorgeven van je vertrek (volgens de Rijksoverheid verwacht men dat meestal als je minstens ongeveer acht van de twaalf maanden buiten Nederland verblijft), toeslagen en verzekeringen opzeggen of aanpassen, post en DigiD regelen, en een fiscaal adres afspreken. Controleer elk onderdeel bij de instantie zelf, want de voorwaarden kunnen wijzigen.

Bankieren in Italië

Voor het dagelijkse leven heb je een Italiaanse bankrekening nodig: voor gemeentebelasting, nutsvoorzieningen, een eventuele hypotheek en lokale uitgaven. Voor het openen van een rekening vraagt een bank doorgaans je codice fiscale, een identiteitsbewijs en een adres. Hoe je de codice fiscale aanvraagt, lees je in onze gids over de codice fiscale. Of een bank als niet-ingezetene of als inwoner met je praat, kan de voorwaarden beïnvloeden.

Houd je Nederlandse bankrekening aan zolang je Nederlandse inkomsten en vaste lasten hebt. Dat voorkomt problemen met inkomende betalingen en met automatische incasso's. Kijk bij overboekingen tussen beide rekeningen naar kosten en koersverschillen, ook al gaat het binnen de eurozone vooral om bankkosten.

Gepensioneerd naar Italië: waar je op let

Wie met pensioen naar Italië verhuist, heeft extra vragen. De AOW wordt volgens de informatie van de SVB ook buiten Nederland uitbetaald, maar de opbouw van AOW stopt voor de jaren dat je niet in Nederland woont of werkt, tenzij je je vrijwillig verzekert; dat moet volgens de SVB binnen een jaar na vertrek worden aangevraagd. Een bedrijfs- of particulier pensioen valt onder het belastingverdrag en onder de regels van je pensioenuitvoerder. Vraag beide partijen wat er bij emigratie verandert.

Voor gepensioneerden bestaat in Italië bovendien een fiscale regeling met een sterk verlaagd vast tarief (in de pers wordt 7 procent genoemd) voor wie pensioen uit het buitenland ontvangt en zich vestigt in een kleine gemeente in een zuidelijke regio, waar ook Sardinië onder valt. De voorwaarden, waaronder het aantal jaren dat je fiscaal buiten Italië woonde en de grens aan het aantal inwoners van de gemeente, zijn in 2026 aangepast. Dit is een regeling om serieus te laten beoordelen door een fiscalist, niet om op te baseren. Een bank kijkt bij een pensionado vooral naar de hoogte en de zekerheid van het pensioen en naar de leeftijd bij het einde van de looptijd.

In welke volgorde pak je dit aan?

Begin met je plan: wil je wonen, en zo ja wanneer en waar. Laat daarna je fiscale positie bekijken door iemand die beide landen kent. Regel vervolgens zorg en je Nederlandse administratie. Pas daarna maak je de financiering concreet, want de bank wil weten waar je woont en waar je inkomen vandaan komt. Wil je eerst een proefperiode, huur dan een tijd voordat je koopt. Dat kost iets, maar voorkomt een aankoop die achteraf niet bij je dagelijks leven past.

Onze rol is de financiering. We bekijken je situatie, het inkomen en de eigen inbreng, en koppelen waar nodig aan een passende specialist. We geven geen fiscaal, juridisch of immigratieadvies.

Veelgestelde vragen

Verder lezen over kopen in Italië

• Vlaktaks voor nieuwe inwoners in Italië stijgt naar 300.000 euro
• Overwaarde uit Nederland gebruiken voor een woning in Italië
• Documenten voor een Italiaanse hypotheek als koper uit Nederland
• Hypotheek voor niet-inwoners in Italië: de verschillen