Update: 27 oktober 2026
Deze gids is herschreven voor kopers uit Nederland. Gecorrigeerd: de aanvraag vanuit Nederland loopt via de consulaire afdeling van de Italiaanse ambassade in Den Haag, niet via een consulaat. De stelling dat de code gratis is, is geschrapt: de Agenzia delle Entrate en de ambassade noemen op hun pagina’s geen tarief. Nieuw: hoe de code is opgebouwd, waarom alleen de code van de Agenzia geldig is, de invulregels van formulier AA4/8 voor Nederlandse namen en wat een gemachtigde moet meenemen.
Wat de code is en waarom een berekende code niet telt
Cijfers laatst gecontroleerd:
De codice fiscale is een code van 16 tekens waarmee de Italiaanse overheid je in al haar contacten herkent. De Agenzia delle Entrate beschrijft de opbouw zo: drie letters uit je achternaam, drie uit je voornaam, de laatste twee cijfers van je geboortejaar, een letter voor de maand, twee cijfers voor de dag (bij vrouwen plus 40), vier tekens voor de Italiaanse gemeente of het land waar je bent geboren, en een controleteken dat het systeem berekent.
In het voorbeeld van de Agenzia krijgt Roberto Rossi, geboren op 27 oktober 1960 in Milaan, de code RSSRRT60R27F205R: RSS voor Rossi, RRT voor Roberto, 60 voor 1960, R voor oktober, 27 voor de dag, F205 voor Milaan en R als controleteken. Was Roberto een vrouw geweest, dan stond er 67 in plaats van 27. Voor wie in Nederland is geboren, staat op de plaats van F205 een code voor Nederland.
Op internet vind je rekenhulpen die zo’n code uit je gegevens afleiden. Gebruik die niet als je echte code. Volgens de Agenzia is alleen de code geldig die zij toekent en certificeert, en mag behalve Sogei (Società generale d’informatica) niemand software maken om de code te berekenen. Leiden de gegevens van twee mensen tot dezelfde code, dan stelt de Agenzia na controle een afwijkende code vast; een zelf berekende code kan dus net verschillen van de jouwe. Eenmaal toegekend heeft de code geen vervaldatum.
Waar je de code tegenkomt bij een aankoop met hypotheek
De eerste die erom vraagt, is vaak de bank. Op de documentenlijst van Banca del Piemonte staan per aanvrager en per borg een identiteitsbewijs en de codice fiscale; zonder code begint een hypotheekdossier dus niet. Wat je verder aanlevert, staat in onze gids over documenten voor een Italiaanse hypotheek.
Daarna komt de Agenzia delle Entrate zelf in beeld. Het voorlopige koopcontract moet binnen 30 dagen na ondertekening bij de Agenzia worden geregistreerd, en over de koopakte betaal je registratiebelasting, zoals onze gids over de kosten van een huis in Italië uitlegt. In beide gevallen ben je partij bij een stuk dat de Agenzia verwerkt. Koop je samen, dan heeft ieder van jullie een eigen code nodig. Hoe dat contract zich tot je financiering verhoudt, lees je in het voorlopige koopcontract in Italië en je hypotheek.
Route 1: de consulaire afdeling van de ambassade in Den Haag
Op de pagina van de Italiaanse ambassade over het consulaire netwerk in Nederland staat geen apart consulaat, in Amsterdam of elders; de consulaire dienst zit bij de ambassade in Den Haag. De ambassade schrijft dat buitenlanders die niet in Italië wonen de code kunnen aanvragen via het Italiaanse consulaire kantoor van hun woonplaats. Je gebruikt het aanvraagformulier dat op haar pagina staat en voegt een kopie van je identiteitsbewijs en de reden van de aanvraag toe, bijvoorbeeld de aankoop van een woning. Voor vragen verwijst de ambassade naar het e-mailadres van haar consulaire afdeling.
De pagina noemt geen verwerkingstijd en geen tarief. Vraag beide na voordat je je planning op deze route bouwt, zeker als de verkoper snel wil tekenen.
Route 2: zelf aan het loket van de Agenzia in Italië
Ben je in Italië, bijvoorbeeld voor bezichtigingen, dan kun je bij elk kantoor van de Agenzia delle Entrate terecht, op afspraak. Je neemt formulier AA4/8 ingevuld en ondertekend mee, met een geldig paspoort of een identiteitskaart die als reisdocument geldt, en je vermeldt waarom je de code nodig hebt. Het certificaat met je code krijg je volgens de Agenzia via hetzelfde kanaal als de aanvraag, aan het loket dus. Een ondertekend formulier met een kopie van je identiteitsbewijs kan ook per PEC, de Italiaanse aangetekende e-mail, naar een kantoor worden gestuurd.
Ben je niet in Italië verzekerd, dan krijg je geen Italiaanse tessera sanitaria. Wil je toch een pasje met je code, vink dan op het formulier het vakje voor het tesserino aan.
Route 3: iemand in Italië machtigen
Wie op afstand koopt, laat de aanvraag vaak indienen door iemand die al voor de aankoop werkt, zoals de notaris, een advocaat of een geometra. De ambassade noemt die route uitdrukkelijk: met een procura speciale machtig je iemand om het formulier bij een kantoor van de Agenzia in te dienen. Volgens de invulinstructies van AA4/8 toont de gemachtigde zijn eigen identiteitsbewijs en een kopie van het jouwe, en moet het formulier door jou zijn ondertekend, anders is het nietig.
Vraag vooraf in welke vorm de machtiging moet zijn. Is een notariële volmacht nodig en teken je die bij een Nederlandse notaris, dan is een apostille de gebruikelijke legalisatie voor Italië: Nederland en Italië zijn allebei aangesloten bij het Apostilleverdrag. In Nederland geeft de rechtbank de apostille af, alleen op papier en alleen op een ondertekend document. Reken die stap mee in je planning.
Het formulier invullen met Nederlandse gegevens
De code wordt uit je gegevens opgebouwd, dus elke afwijking in schrijfwijze werkt door. De instructies bij AA4/8 zijn streng: achternaam en voornamen voluit, zonder afkortingen, zoals ze in je identiteitsbewijs staan, en zonder bijzondere tekens. Het voorbeeld van de Agenzia is Müller, dat Mueller wordt; let dus ook op een trema of accent in namen als Daniël of René. Staat de naam van je partner in je paspoort? Volgens de Rijksoverheid verandert die je officiële achternaam niet, dus vul je eigen achternaam in.
Ben je in Nederland geboren, dan vul je bij geboorteplaats het land in en bij provincie de afkorting EE. Als inwoner van het buitenland vul je het vak voor je buitenlandse woonadres volledig in. Heb je in Italië geen inkomen en geen verblijfplaats, dan laat je het vak voor het Italiaanse fiscale adres leeg. Gebruik daarna overal precies dezelfde schrijfwijze: bij de bank, in het voorlopige contract en in de akte.
Kosten en doorlooptijd
Over geld zijn de officiële bronnen stil. De pagina’s van de Agenzia delle Entrate over de aanvraag en de pagina van de ambassade in Den Haag noemen geen tarief en geen verwerkingstijd; de Agenzia vermeldt alleen dat je het formulier gratis kunt downloaden. Vraag het dus na waar je aanvraagt. Betaal je een bureau of een gemachtigde, dan betaal je voor diens werk; de code zelf komt altijd van de Agenzia. Begin met de aanvraag zodra je serieus gaat zoeken, zeker als je via de ambassade of met een volmacht werkt. Hoe de codice fiscale in het hele aankooptraject past, staat in huis kopen in Italië als Nederlander.
Praktische checklist
- Vraag de code aan voordat je een proposta of voorlopig contract tekent.
- Kies een route: de ambassade in Den Haag, een loket van de Agenzia in Italië of een gemachtigde.
- Vul je naam in zoals in je paspoort, zonder bijzondere tekens en zonder de naam van je partner.
- Vraag vooraf welke vorm een volmacht moet hebben en of er een apostille op moet.
- Gebruik alleen de code van het certificaat van de Agenzia, nooit een berekende code.
- Zorg dat iedere koper en iedere aanvrager van de hypotheek een eigen code heeft.
Veelgestelde vragen
Verder lezen over kopen in Italië
Wat aanvragers ons schrijven
Van de 356 aanvragen die wij tussen 27 mei en 9 oktober 2026 in ons hele netwerk ontvingen, was in 107 de woning al gevonden: het moment waarop de codice fiscale er eigenlijk al moet zijn. Van de 285 aanvragen met een eigen bericht noemden er 29 een partner met een ander inkomen of een andere woonplaats. Wie samen koopt, heeft elk een eigen code nodig. Het zijn cijfers van het hele netwerk, niet van Italië alleen, en we citeren geen enkele aanvraag.
Wie deze gids maakte. Bas Terpstra maakt, beoordeelt en keurt elke gids goed, met AI-tools en openbare bronnen als startpunt. Regels en bedragen veranderen, dus gebruik dit als algemene informatie en controleer de details voor je eigen situatie.